Σάββατο, 20 Μαΐου 2017 22:01

ΔΕΠΥ και Εργοθεραπευτική Παρέμβαση

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) και Εργοθεραπευτική Παρέμβαση

 

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αποτελεί τη συχνότερη νευροαναπτυξιακή διαταραχή της παιδικής ηλικίας που εκφράζεται με δυσκολίες στη μάθηση και στη συμπεριφορά. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά αυτής της διαταραχής είναι τα η ελλειμματική προσοχή, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα. Δεν είναι απαραίτητο το παιδί να εμφανίζει και την υπερκινητικότητα και την απροσεξία. Μπορεί να είναι μόνο υπερκινητικό ή μόνο απρόσεχτο.

Είναι σημαντικό να τονιστεί πως δεν πρόκειται για μια προσωρινή κατάσταση ή δυσκολία αλλά αντανακλά έναν τρόπο λειτουργίας του ατόμου που τείνει να χαρακτηρίζεται ως «μη φυσιολογικός». Υπάρχει διαχωρισμός, βάσει κριτηρίων, ανάμεσα στα παιδιά που τους αποδίδεται η διαταραχή και στα υπόλοιπα που απλώς παρουσιάζουν όμοια συμπτώματα. Η ΔΕΠΥ επηρεάζει την ικανότητα του παιδιού να φέρει εις πέρας τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης ηλικίας, όπως αυτές έχουν καθοριστεί από την πλειοψηφία των ψυχολόγων και των παιδίατρων.

Τύποι ΔΕΠ-Υ

Τα πυρηνικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και αλλάζουν με την ωρίμανση του ατόμου.
Με βάση τα συμπτώματα που επικρατούν στα παιδιά σχολικής ηλικίας διακρίνουμε τρεις τύπους ΔΕΠΥ:

Τύπος απροσεξίας

Τύπος υπερκινητικότητας

Τύπος παρορμητικότητας

Τι είναι όμως η προσοχή;

Η προσοχή είναι μία ανώτερη εγκεφαλική λειτουργία που μας επιτρέπει ανά πάσα στιγμή να ξεχωρίζουμε και να συγκεντρωνόμαστε σε αυτό που μας ενδιαφέρει, μας αφορά ή μας ζητείται και να αφήνουμε τα υπόλοιπα ερεθίσματα του περιβάλλοντος σε δεύτερη μοίρα.

Το απρόσεχτο παιδί είναι το παιδί που δείχνει αδιάφορο, αποτραβηγμένο, συνεχώς κουρασμένο και συχνά δυσκολεύεται να: συγκεντρώσει την προσοχή του σε λεπτομέρειες και κάνει λάθη απροσεξίας, να διατηρήσει την προσοχή του σε δραστηριότητες του παιχνιδιού, να οργανώσει δουλειές και δραστηριότητες, να διεκπεραιώσει σχολικές εργασίες ή άλλα καθήκοντα στο σπίτι ή στην τάξη και να εμπλακεί σε δραστηριότητες που απαιτούν σταθερή πνευματική προσπάθεια.

Τι είναι ο έλεγχος κίνησης;

Είναι ο εγκεφαλικός μηχανισμός που μειώνει την κινητικότητα του ατόμου όταν πρέπει να ασχοληθεί με μία δραστηριότητα που δεν απαιτεί κίνηση (πχ πνευματική- μελέτη, γράψιμο, επιτραπέζιο παιχνίδι κλπ.)

Το υπερκινητικό παιδί είναι πολύ ενεργητικό παιδί, μόνιμα ενασχολούμενο, σε συνεχή κίνηση και πολύ διεγερμένο. Πολύ συχνά στριφογυρίζει στην θέση του, σηκώνεται από τη θέση του στην τάξη ή στο σπίτι, τρέχει τριγύρω, σκαρφαλώνει και στριφογυρίζει, δυσκολεύεται να συμμετάσχει ήσυχα σε δραστηριότητες κατά τον ελεύθερο χρόνο του, μιλά ακατάπαυστα

Μετά την ηλικία των 4 ετών, είναι το παιδί που κουνιέται συνέχεια, τρέχει, σκαρφαλώνει στα θρανία, σηκώνεται στην τάξη, που δυσκολεύεται ακόμη και να παίξει ήρεμα.

Τι είναι ο έλεγχος παρόρμησης;

Είναι η ανώτερη εγκεφαλική λειτουργία που επιτρέπει στο άτομο να ελέγχει όλες τις παραμέτρους της κατάστασης και να επιλέξει καλά ένα σχέδιο πριν εκτελέσει κάτι

Το παρορμητικό παιδί μοιάζει αρκετά και με το απρόσεχτο και με το υπερδιεγερμένο παιδί. Πολύ συχνά απαντά απερίσκεπτα προτού ολοκληρωθεί η ερώτηση, δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του, διακόπτει τους άλλους
(πχ παρεμβαίνει απρόσκλητα σε συζητήσεις ή παιχνίδια), κάνει πράγματα επικίνδυνα για τον εαυτό του ή τους άλλους.


Αίτια

Η ΔΕΠ-Υ είναι μία νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει τον μετωπιαίο λοβό, τον ινιακό λοβό, τους βρεγματοκροταφικούς λοβούς και υποφλοιώδεις περιοχές όπως τα βασικά γάγγλια και τον διχτυωτό σχηματισμό.

Η ΔΕΠ-Υ είναι ως ένα βαθμό κληρονομική. Το 76% των παιδιών με ΔΕΠΥ έχουν συνήθως ένα συγγενή με αυτή την διαταραχή.

Επιπλέον η πρόωρη γέννηση, το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ και το υπερβολικό στρες κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εγκεφαλικός τραυματισμός ή η έκθεση σε τοξικές ουσίες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της ΔΕΠΥ.

Διαφοροδιάγνωση

Για να ξεχωρίσουμε την ΔΕΠΥ από άλλες διαταραχές πρέπει να έχουμε εξασφαλίσει τους εξής παράγοντες και να μπορούμε με σιγουριά να μιλήσουμε για την διαταραχή αυτή. Τα κριτήρια λοιπόν που θα πρέπει να έχουμε εξασφαλίσει είναι πρώτον τα συμπτώματα να έχουν εμφανιστεί και πριν την ηλικία των 6 ετών, να παραμένουν για τουλάχιστον 6 μήνες, η ένδειξη των συμπτωμάτων εμφανίζεται σε 2 τουλάχιστον χώρους, ακόμη να υπάρχει σαφής απόδειξη σημαντικής έκπτωσης στην κοινωνική ή σχολική λειτουργία και τέλος να έχει διαφοροδιαγνωστεί από Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές ή ψύχωση ή εναντιωματική διαταραχή.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση της δυσκολίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από 3 καίριους παράγοντες. Την ηλικία έναρξης της αντιμετώπισης από εξειδικευμένους στις δυσκολίες ειδικού, την καίρια παρέμβαση του περιβάλλοντος (οικογένεια, σχολείο, οργάνωση μηχανισμών μελέτης) και τέλος την ύπαρξη και εγκατάσταση στο παιδί δευτερογενών δυσκολιών.

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ περιλαμβάνει την βελτίωση μηχανισμών συγκέντρωσης προσοχής (αισθητηριακή εστίαση, επεξεργασία, διατήρηση εγρήγορσης, την σχεδίαση σχεδιαστικών και εκτελεστικών μοντέλων (βελτίωση ιδεασμού και πράξης), την ψυχοπαιδαγωγική επιβοήθηση μέσω γνωσιακής- συμπεριφοριστικής μεθόδου, την στήριξη της αυτοπεποίθησης του παιδιού και ταυτόχρονα κρίνεται απαραίτητη η συμβουλευτική της οικογένειας και του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος του παιδιού.

Εργοθεραπευτική Παρέμβαση σε παιδιά με ΔΕΠ-Υ

Η εργοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με ΔΕΠΥ περιλαμβάνει την βελτίωση αισθητηριακής επεξεργασίας, την δημιουργία κινητοποίησης (δηλαδή την αύξηση κινήτρων, την μείωση αισθημάτων ματαίωσης και την αναγνώριση ικανοτήτων). Ακόμη, πολύ σημαντικοί τομείς όπου γίνεται παρέμβαση είναι η οπτική και απτική επεξεργασία, η ικανότητα εναλλαγής προσοχής (ενασχόληση- έλεγχος δύο παράλληλων δραστηριοτήτων) και η ικανότητα ολοκλήρωσης παιχνιδιού (αύξηση ικανότητας ολοκλήρωσης σε δραστηριότητες υψηλού ενδιαφέροντος).

Κατά την εργοθεραπευτική παρέμβαση αξίζει να τονιστεί πως βελτιώνεται η οργάνωσης της κίνησης στο χώρο καθώς και της αδρής κίνησης και λεπτής κίνησης. Επιπλέον βελτιώνονται οι θέσεις εργασίας και το παιδί είναι σε θέση να ολοκληρώνει δραστηριότητες και σχολικές εργασίες σε μία πιο ανεξάρτητη θέση. Ακόμη τομείς που βελτιώνονται είναι και η λειτουργικότητα και η ανεξαρτησία καθώς το παιδί είναι σε θέση να δομεί και να λειτουργεί καλύτερα στην καθημερινή διαβίωση με το να διευθετεί καλύτερα τον χρόνο του. Τέλος σημαντικό είναι να αναφερθεί πως πολλές φορές λειτουργούν και οι ομαδικές δραστηριότητες με σκοπό την γενίκευση των κατεκτημένων στόχων.

Πηγές:

Read 245 times Last modified on Σάββατο, 20 Μαΐου 2017 23:00
© 2015 ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΟΥ "ΝΗΝΕΜΙΑ". All Rights Reserved. Designed By TA